Người Thái Trắng và lễ hội Then Kin Pang

Lễ hội Kin Pang Then là một lễ hội của đồng bào dân tộc người Thái trắng, mang tính cộng đồng cao có hình thức diễn xướng dân gian độc đáo. Hàng năm, cứ vào dịp đầu năm, thầy mo tổ chức lễ cúng và gặp mặt các con nuôi (đó là những người đã được thầy mo chữa cho khỏi bệnh). Chữ "Then" là một người thầy mo cao tay hơn các thầy mo khác.

 

Thời gian diễn ra lễ hội:

Lễ hội thường diễn ra vào ngày 10 tháng Ba âm lịch hàng năm, có các hoạt động dâng hương, lễ vật mời các vị then (thần linh) xuống trần gian hưởng thụ và cùng chung vui với mọi người trong ngày hội. Thời gian cúng có thể kéo dài từ 3 đến 4 ngày, tùy thuộc và số lượng con nuôi đến với "Then" nhiều hay ít.

Tín ngưỡng trong lễ hội

Người dân nô nức đi lễ hội với mong muốn cầu Then (cầu trời) cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, người người ấm no, nhà nhà hạnh phúc, bản làng yên vui.

Phần lễ:

Phần lễ được tổ chức tại nhà Then (nhà văn hóa cộng đồng), người đủ tiêu chuẩn được dân bản bầu ra, mặc trang phục của Then, hát diễn xướng, truyền đạt mong muốn của người dân đến các đấng thần linh tối cao trên trời, cầu cho mọi người yên vui, sức khỏe phi thường, bản mường ấm no….

Lễ hội diễn ra ngoài trời

Mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, không có yếu tố mê tín dị đoan, mang tính cộng đồng cao, vun đắp tình đoàn kết. Với lối hát Then truyền thống, người hát chính trong lễ Then là các cụ già có uy tín trong các bản. Qua lời hát, ông Then cầu cúng cho dân làng trong bản, trong mường sang một năm mới có nhiều điều tốt đẹp, cho con người luôn khỏe mạnh, no ấm, cầu cho mưa thuận gió hòa, cho mùa màng tươi tốt và cùng với đó là lễ tạ ơn của con cái đối với cha mẹ. Cầu phúc lộc cho gia đình và con cháu, là dịp để con cháu tạ ơn thầy trong dịp đầu năm mới.

Té nước (trò chơi trong lễ hội)

Phần hội, với nhiều trò chơi dân gian như: Ném còn, tó má lẹ, kéo co, đẩy gậy, té nước, bịt mắt bắt vịt… Mọi người hào hứng tham gia với mong ước chinh phục thiên nhiên, cầu có sức khỏe cường tráng, đồng thời cũng thể hiện sự khéo léo, tài giỏi và đoàn kết giữa các thành viên trong cộng đồng thôn bản.

Theo hầu là các nàng sao (Báo sao) có trách nhiệm múa hát, chào hỏi, chúc rượu các thần linh, thổ địa trên đường lên trời. Các nàng sao phải là những thiếu nữ Thái xinh đẹp, múa hay, hát giỏi. Tạo ra không khí vui tươi phấn khởi, cuốn hút dân làng đến tham gia. Bên cạnh đó, lễ hội còn là dịp để trai gái trong bản, trong mường gặp gỡ và thể hiện mình qua những câu hát, điệu múa. Và sau lễ hội, nhiều đôi đã nên vợ, nên chồng